انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 Pauline Ethics in Comparative Perspective with Qur’anic Teachings on Mercy, Responsibility, and Moral Transformation اخلاق پولس؛ خوانشی تطبیقی با آموزه‌های قرآنی در باب رحمت، مسئولیت و تحول اخلاقی 741623 10.22034/qb.2026.2097788.1090 FA رانتوا لتسوسا استاد گروه الهیات کاربردی و مطالعات تبشیری، دانشکده الهیات و دین، دانشگاه پرتوریا، پرتوریا، آفریقای جنوبی. 0000-0002-7062-6442 فاطمه کچوئیان جعفری کارشناس ارشد رشته علوم حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران،تهران، ایران. 0009-0005-1371-5667 Journal Article 2026 08 17 This article presents a critical comparative analysis of Pauline ethics, focusing on its soteriological, pneumatological, sacramental, love-centered, and eschatological dimensions. Utilizing key New Testament texts and scholarly interpretations, it explores how Paul situates moral life within God’s saving work in Christ, the empowering presence of the Spirit, participation in baptism and the Lord’s Supper, the primacy of love, and the tension between the "Already" and the "Not yet." The book pays special attention to the social orientation of Pauline love as a principle that shapes community life and counters self-centeredness. These themes are then examined in dialogue with Qur’anic perspectives on divine mercy, human responsibility, piety, prophetic continuity, and individual accountability. Although both traditions assert that ethical living depends on divine initiative and must be expressed in concrete relationships, significant differences arise concerning the role of Christ’s death, the nature of moral responsibility, the function of religious practices, and the trajectory of salvation history. The article argues that a careful comparative reading clarifies both the internal coherence of Pauline ethics and the distinctive theological framework of the Qur’an, contributing to a more nuanced understanding of moral thought in both scriptural traditions. این مقاله به تحلیل انتقادی و تطبیقی اخلاقِ پولُس می‌پردازد و به‌ویژه ابعاد نجات‌شناختی، روح‌شناختی، آیین‌گرایانه، عشق‌محور و فرجام‌شناختی آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. نویسنده با تکیه بر متون کلیدی عهد جدید و تفاسیر معتبر علمی، نشان می‌دهد که پولُس زندگی اخلاقی را بر چه پایه‌هایی بنا می‌نهد: بر کار نجات‌بخش خدا در مسیح، حضور توانمندساز روح‌القدس، مشارکت در غسل تعمید و شام خداوند، برتری عشق ایثارگرانه (آگاپه)، و همچنین تنش میان «اکنون‌» و «هنوز نه» در تحقق وعده‌های الهی.نکتهٔ محوریِ این نوشتار، تأکید بر جهت‌گیری اجتماعی عشق در اندیشهٔ پولُس است؛ اصلی که زندگی جمعی را سامان می‌دهد و در برابر خودمحوری ایستادگی می‌کند. سپس، این مفاهیم در گفت‌وگو با دیدگاه‌های قرآن دربارهٔ رحمت الهی، مسئولیت انسانی، تقوا، تداوم نبوت و پاسخگویی فردی قرار می‌گیرند. اگرچه هر دو سنت دینی بر این باورند که زندگی اخلاقی وابسته به ابتکار الهی است و باید در روابط عینی با دیگران تجلی یابد، اما دربارهٔ نقش مرگ مسیح، ماهیت مسئولیت اخلاقی، کارکرد مناسک دینی و سیر تاریخ نجات، تفاوت‌های چشمگیری پدیدار می‌شود. نویسنده در پایان استدلال می‌کند که خوانشی دقیق و تطبیقی از این دو سنت، هم به روشن‌شدن انسجام درونی اخلاق پولُسی یاری می‌رساند و هم چارچوب الهیاتیِ متمایز قرآن را آشکار می‌سازد؛ و بدین‌ترتیب، به درک دقیق‌تر و ژرف‌تری از اندیشهٔ اخلاقی در این دو سنتِ کتاب‌محور کمک می‌کند.

https://qb.qurabi.ir/article_741623_d9715e0b2551954c1f86fb1955e18ceb.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 The Seven Heavens: A Comparative Genealogy of Cosmology in the Holy Qur’an and the Biblical Testaments هفت آسمان: تبارشناسی کیهان‌شناختی در قرآن کریم و عهدین با رویکرد تطبیقی 741715 10.22034/qb.2026.2080163.1063 FA هادی انصاف دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0003-7026-9419 زهرا قاسم نژاد دانشیار دانشکده علوم قرآن و حدیث، الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0003-7026-9419 لاله افتخاری استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران. 0000-0002-3939-6909 Journal Article 2025 12 07 The study of cosmological structures in sacred texts has been a central focus of theological and inter-textual scholarship. This research analyzes the concept of the "Seven Heavens" as presented in the Noble Qur’an, compares it with references in the Two Testaments, and investigates the concept's underlying epistemological and exegetical foundations. Employing a descriptive-analytical and comparative methodology, the study utilizes content analysis of Qur’anic verses, texts from the Two Testaments, and authoritative exegetical works in comparative theology. The findings demonstrate that, while both Abrahamic traditions acknowledge the concept of heaven and its multiplicity, the Noble Qur’an articulates the notion of the "Seven Heavens" with greater precision and detail, depicting it as an orderly, multilayered structure within divine creation. From symbolic and structural perspectives, this concept can be examined alongside scientific and astronomical models developed in later centuries, enabling deeper interpretation and illustrating the Qur’an’s scientific inimitability. Although the Two Testaments do not explicitly reference the number seven in this context, they describe multiple heavenly levels, thus providing a foundation for interreligious dialogue among monotheistic faiths. بررسی ساختار کیهان‌شناختی در متون مقدس همواره یکی از موضوعات بنیادین در مطالعات الهیاتی و بینامتنی بوده است. این تحقیق با هدف تحلیل مفهوم «هفت آسمان» در قرآن کریم و مقایسه آن با اشارات موجود در عهدین، به بررسی بنیان‌های معرفتی و تفسیری این اصطلاح می‌پردازد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، با تکیه بر تحلیل محتوای آیات قرآن و نصوص عهدین و مراجعه به تفاسیر معتبر شیعه، سنی و کتب الهیات تطبیقی انجام شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه مفهوم آسمان و کثرت آن در هر دو سنت ابراهیمی مطرح است، قرآن کریم با دقت و جزئیات بیشتری به توصیف «هفت آسمان» پرداخته و آن را به عنوان یک ساختار منظم و لایه‌لایه در آفرینش الهی معرفی می‌کند که با نگاه‌های علمی و نجومی قرون متاخر، از منظر نمادین و یا ساختاری، قابل تأمل و تفسیرهای عمیق‌تر است، در حالی که عهدین به طور مستقیم به عدد هفت اشاره صریحی ندارند، اما اشاراتی به چندین طبقه آسمانی در متون آنها وجود دارد که زمینه را برای تفاسیر مشابه فراهم می‌آورد.

https://qb.qurabi.ir/article_741715_c86e297eb19104523337844bf22533e3.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 Comparative Analysis of Three Attributes of Angels: Glorification) Tasbīḥ), Infallibility) Iṣmat), and Designated Rank (Maqām-i Ma‘lūm) in the Qur’an, the Bible, and Related Texts بررسی تطبیقی سه ویژگی تسبیح، عصمت و مقام معلوم فرشتگان در قرآن و کتاب مقدس 741718 10.22034/qb.2026.2080713.1065 FA عبدالله غلامی استادیار گروه الهیات، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0005-9314-5720 Journal Article 2025 12 13 The existence of diverse and seemingly contradictory accounts in the Bible concerning the characteristics of angels, particularly with respect to impeccability and free will, on the one hand, and the coherent and rational portrayal of angels in the Qur’an on the other, necessitates a comparative examination of the three fundamental characteristics of glorification, impeccability, and the assigned rank. The primary objective of this study is to demonstrate the superiority of the Qur’anic perspective in presenting a consistent, rational, and contradiction-free depiction of angels compared with the inconsistencies found in Jewish and Christian scriptures. The study employs a comparative content-analysis method, examining relevant scriptural passages with particular emphasis on the similarities and differences concerning these three characteristics. The principal findings indicate that, in all three Abrahamic religions, angels are charged with glorifying God. However, the Qur’an emphasizes the universality of this glorification, presenting it simultaneously as an essential element in preserving the cosmic order (ontological dimension) and as an act of pure worship (legislative dimension). Furthermore, by explicitly affirming the angels’ absolute obedience to the divine command and denying any possibility of rebellion, the Qur’an establishes the doctrine of the angels’ inherent impeccability. In contrast, the Old and New Testaments, as well as the Apocryphal literature, present narratives of "Fallen Angels" and depict angels as capable of independently violating divine commands, thereby giving rise to significant theological inconsistencies. Likewise, while the Qur’an explicitly affirms that every angel possesses a designated rank and specific responsibilities, the Biblical texts remain ambiguous on this issue. In contrast, the Apocryphal writings introduce inconsistent hierarchical classifications, such as the doctrine of the seven archangels. The study concludes that, unlike the Bible's contradictions regarding angelic impeccability and its ambiguity concerning angelic hierarchy, the Qur’an presents a rational, coherent, and thoroughly monotheistic understanding of angels, offering a clear, intellectually persuasive, and internally consistent doctrine. مسئله وجود گزارش‌های ناهمگون و به‌ظاهر متناقض در کتاب مقدس درباره ویژگی‌های فرشتگان (به‌ویژه در مسئله عصمت و اختیار) از یک سو، و تصویر منسجم و عقلانی قرآن از فرشتگان از سوی دیگر، ضرورت بررسی تطبیقیِ همزمانِ سه ویژگی بنیادین تسبیح، عصمت و مقام معلوم را ایجاب می‌کند. هدف اصلی این نوشتا، تبیین برتری دیدگاه قرآنی در ارائه تصویری معقول و به‌دور از تناقض در مقایسه با ناهماهنگی‌های موجود در متون یهودیت و مسیحیت است. روش تحقیق، تحلیل محتوای تطبیقی آیات و متون مرتبط با تمرکز بر وجوه اشتراک و افتراق درباره سه ویژگی مذکور است. از یافته‌های کلیدی نوشتار حاضر آن است که در هر سه دین، فرشتگان موظف به تسبیح خداوندند؛ اما قرآن با تأکید بر عمومیت این امر، آن را همزمان برای حفظ نظام هستی (تکوینی) و عبادت محض (تشریعی) می‌داند. قرآن با تصریح به اطاعت مطلق فرشتگان از اوامر الهی و نفی هرگونه عصیان، عصمت ذاتی فرشتگان را اثبات می‌کند. در مقابل، عهدین و متون آپوکریفایی با روایت «فرشتگان سقوط‌کرده» و دخل‌وتصرف اختیاری در دستورات الهی، تناقض‌های آشکاری دارند. همچنین قرآن در اثبات مقام معلوم و وجود وظایف مشخص هر فرشته تصریح دارد، حال آنکه این امر در عهدین با ابهام و در متون آپوکریفایی با تقسیم‌بندی‌های ناهمگون (هفت فرشته مقرب) همراه است. نتیجه مقاله آن است که برخلاف تناقض‌گویی‌های کتاب مقدس در مسئله عصمت و ابهام در مراتب فرشتگان، قرآن با ارائه تحلیلی عقلانی، منسجم و مبتنی بر توحید محض، تصویری روشن، پذیرفتنی و خالی از تناقض از فرشتگان ترسیم می‌کند.

https://qb.qurabi.ir/article_741718_d84a4ab105cfc28680ca4868e13db191.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 Ark of the Covenant and Shekhinah in the Old Testament and Holy Quran, a Comparative Study بررسی تطبیقی تابوت عهد و شخینا در عهد عتیق با تفسیر تابوت و سکینه در قرآن کریم 741727 10.22034/qb.2026.2087233.1074 FA فاطمه حاجی اکبری دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد . ایران 0000-0002-8946-0614 محمد آقاجانی دانش آموخته گروه ادیان و فلسفه دانشگاه کاشان، کاشان، ایران حسین حیدری دانشیار گروه ادیان و فلسفه دانشگاه کاشان 0000-0002-4231-9525 Journal Article 2026 04 20 Jewish religious texts, particularly the Old Testament, frequently reference a sacred and enigmatic object known as the "Ark of the Covenant," which is significant due to its various functions and its close association with the divine presence, the "Shekhinah." According to Yahweh's command, Moses constructed the Ark of the Covenant and placed within it the stone tablets bearing the Ten Commandments, inscribed at Mount Sinai. This study examines the relationship between the "Ark of the Covenant" and the "Shekhinah" in the Old Testament, and the "Ark" and "Sakīnah" in the Qur’an and Islamic exegetical tradition, with the aim of clarifying the similarities and differences between these concepts in the two monotheistic traditions. A comparative-analytical method is employed.The findings indicate that, unlike the Old Testament, the Qur’an does not address the origin or circumstances of the Ark of the Covenant's emergence and refers to it only once, in Surah al-Baqarah. While the Ark of the Covenant is associated with the Shekhinah in the Old Testament as a locus of divine presence, the Qur’an explicitly connects the Sakīnah with the Ark. However, Qur’anic Sakīnah primarily signifies dignity, tranquility, and reassurance bestowed by God upon Moses, the Prophet Muhammad (PBUH), and the believers during moments of battle. It manifests God’s majestic and awe-inspiring aspect rather than His beauty-oriented, aspect. In contrast, the Shekhinah in the Old Testament, beyond providing consolation and tranquility, also fulfills roles such as guidance and punishment. در متون دینی یهود بویژه در عهد عتیق، به کرّات از شیء مرموز و مقدسی به نام تابوت عهد یاد شده که از سویی به دلیل وجوه کارکردی متعدد و از دیگر سو به علت پیوند ژرف آن با حضور الهی موسوم به شخینا اهمیت و حرمت داشته است؛ تابوت عهد بنا بر فرمان یهوه و توسط موسی (ع) ساخته شد و یهوه در تارک کوه سینا بر روی دو لوح سنگی فرامین ده‌گانه خویش را نگاشت و فرمان داد تا آن‌ها را در داخل تابوت قرار دهند. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی نسبت میان مفهوم «تابوت عهد» و «شخینا» در عهد عتیق با «تابوت» و «سکینه» در قرآن کریم و تفاسیر اسلامی، به منظور تبیین وجوه اشتراک و افتراق این دو مفهوم بنیادین در دو سنت دینی توحیدی است. روش پژوهش، تطبیقی-تحلیلی است. از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش این است که در قرآن کریم، برخلاف عهد عتیق، از منشأ و علت پیدایش تابوت عهد سخنی به میان نیامده است و تنها در یک آیه از سوره بقره به این شیء قدسی اشاره شده است. همانند عهد عتیق که تابوت عهد با شخینا پیوند دارد و به نوعی قرارگاه حضور الهی پنداشته می‌شود، در قرآن کریم نیز به صراحت به ارتباط سکینه با تابوت اشاره شده است، با این تفاوت اساسی که سکینه مطرح در قرآن، عمدتاً ناظر بر وقار و آرامشی است که خداوند در لحظه‌های دشوار کارزار بر موسی (ع)، نبی مکرم (ص) و مؤمنان فرو فرستاده و تجلی جلالی و هیبت‌آمیز خداست.

https://qb.qurabi.ir/article_741727_c42329aeefcb0ff9a0937e31fbd65c38.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 From Glory to Theophany: A Comparative Study of Moses’ Request to See God in the Qur’an and the Old Testament از جلال تا تجلی: پژوهشی تطبیقی در مسئله رؤیت خداوند توسط موسی (ع) در قرآن و عهد عتیق 741752 10.22034/qb.2026.2094923.1083 FA عبدلله اباذر فرد دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون، فارس، ایران. 0000-0001-9789-7835 محمد علی همتی دانشیار، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، شیراز، ایران. 0000-0001-9789-7835 محسن زارعی جلیانی استادیار گروه معارف اسلامی ،واحد کازرون،دانشگاه آزاد اسلامی،کازرون،ایران. محمد جواد رحمانی استادیار گروه معارف اسلامی،واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی،مرودشت،ایران. Journal Article 2026 07 18 The account of the Prophet Moses’ (peace be upon him) request to behold God appears in both the Holy Qur’an and the Old Testament. In the Qur’an, the episode is narrated in Qur’an 7:143, while in the Old Testament it is described in Exodus 33. The Qur’anic account introduces divine manifestation (tajallī) in connection with Moses’ request, whereas the Old Testament frames the encounter through the glory of God. Muslim exegetes have offered divergent interpretations of both the possibility of seeing God and the meaning of tajallī, producing a range of theological and hermeneutical positions. Using a comparative approach, this study addresses three questions: whether a joint reading of the Qur’anic and Biblical narratives yields a more accurate understanding of the event; what similarities and differences distinguish the two accounts; and whether deeper semantic and theological correspondences can be identified beyond their apparent convergences and divergences. The research adopts a library-based method involving examination of primary texts, historical analysis of Islamic exegetical traditions, and comparative textual interpretation. The findings indicate that both scriptures reject the possibility of a direct vision of the Divine Essence and emphasize the limitations of human perception. Moreover, the Old Testament’s emphasis on divine glory provides comparative support for Islamic interpretations that understand Moses’ request not as an attempt to perceive the Divine Essence itself, but as a desire to witness a manifestation of God’s signs, attributes, or effects. This comparison clarifies the theological meaning of the episode and strengthens a non-corporeal interpretation of divine manifestation. The narrative of the Prophet Moses’ request to behold God appears in both the Holy Quran and the Old Testament. In the Quran, this episode is found in (Quran 7:143), while the Old Testament presents it most extensively in Exodus 33. The Quran introduces the concept of divine manifestation alongside Moses’ request, whereas the Old Testament frames the encounter primarily through the notion of God's glory. Among Muslim exegetes, significant disagreement persists regarding both the nature of the vision of God and the interpretation of manifestation, resulting in a broad spectrum of theological and exegetical perspectives. Employing a comparative methodology, this study addresses three central questions: ‘Does a comparative analysis of the Quranic and Old Testament accounts yield a more precise understanding of this episode?’ ‘What are the main similarities and differences between the two scriptural traditions?’ ‘Beyond apparent agreements and divergences, can deeper semantic and theological correspondences be discerned?’ This research utilizes a library-based approach, examining primary texts (Quranic verses and relevant Biblical passages), analyzing Islamic exegetical traditions, and conducting comparative textual analysis. The findings indicate that both scriptures deny the possibility of a direct vision of the Divine Essence, while emphasizing the inherent limitations of human perception. Additionally, the Old Testament's focus on the glory of God offers significant comparative support for Islamic interpretations that view Moses' request not as a vision of the Divine Essence, but as the manifestation of God's signs and attributes.

https://qb.qurabi.ir/article_741752_e75e1c6efe67715f2b6bfbd70a36321e.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 A Comparative Study of the Status of Women in Islam and the New Testament بررسی تطبیقی جایگاه زن در اسلام و عهد جدید 741756 10.22034/qb.2026.2092869.1081 FA سید محمد موسوی مقدم دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. کبری سلمانی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0001-9169-6036 Journal Article 2026 06 29 This article uses a descriptive-analytical, comparative approach to examine and explain women's status in the Qur'an and the New Testament. The analysis is organized around such axes as the creation of woman, original sin and Eve's error, women's rights, hijab and modesty, and the views of selected religious figures. The aim is to describe and analyze the similarities and differences observed in the textual evidence of the Qur'an and the New Testament and to interpret them within the framework of each of these two textual corpora. In this analysis, particular views found in some New Testament epistles are not generalized to the entire New Testament, and the analysis distinguishes between textual evidence, theological interpretations, and historical developments. The findings indicate that, in areas such as the creation of woman, original sin, women's rights, and hijab and modesty, the two textual corpora differ in expression and in the scope of their teachings. This study analyzes these differences within the limits of the evidence examined and avoids attributing the views of a particular text or individual to an entire religious tradition. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مقایسه‌ای، به بررسی و تبیین جایگاه زن در دو دین ابراهیمی (مسیحیت و اسلام) می‌پردازد. تحلیل بر اساس محورهایی چون آفرینش زن، گناه اولیه و خطای حوا، حقوق زن، حجاب و همچنین سخنان بزرگان در متون اصلی این ادیان سازماندهی شده است. هدف این پژوهش، ارائه تحلیلی مختصر از تفاوت های بنیادین در این دیدگاه ها و تبیین این امر است که تعالیم ناب قرآن ضمن تصدیق توحیدی بودن ادیان الهی، تحریفات وارد شده در آن ها را برنمی‌تابد و به اصلاح تحریفات گذشته می پردازد، و با تأکید بر منشأ واحد در آفرینش، خطای مشترک آدم و حوا (ع)، برابری در کرامت و تقوا، بالاترین سطح از منزلت زن را در فرهنگ وحیانی ترسیم می نماید و با بررسی تطبیقی حکم حجاب، نشان می دهد که اسلام در مقایسه با ادیان پیشین، جامع ترین و متعالی ترین چارچوب عملی را برای حفظ کرامت زن در حوزه روابط اجتماعی فراهم نموده است.

https://qb.qurabi.ir/article_741756_f905c10e9ea7e19a06d11032329632a5.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 جریان شناسی تفسیر ظاهری در ادیان ابراهیمی جریان شناسی تفسیر ظاهری در ادیان ابراهیمی 741758 10.22034/qb.2026.2091036.1078 FA مینا شمخی استاد علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0003-2932-8782 عارف مسعودیان دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0009-0009-7113-0789 Journal Article 2026 06 08 Sacred texts in the Abrahamic religions are among the most important sources shaping religious beliefs and teachings, and their interpretation throughout history has produced diverse exegetical approaches. One such approach is literalist exegesis, which emphasizes attention to the text's linguistic implications and apparent meaning. However, the authority of apparent meanings should not be equated with excessive literalism, since context, indications, authoritative sources, and rational principles may influence how a text's intended meaning is determined.Using a descriptive-analytical and comparative method, this study examines literalist trends in interpreting the Noble Qur’an, the Old Testament, and the New Testament. It seeks to explain the foundations and differences between verbal literalism and rationalist literalism in these three domains. Accordingly, while examining the basis for the authority of the apparent meanings of words, the study analyzes the role of contextual indicators and sources in determining the limits of textual appearance, as well as exegetes’ approaches to difficult expressions and divine attributes. The findings indicate that all three exegetical traditions attend to the text's apparent meaning, but its meaning and scope differ. In verbal literalism, the primary and customary signification of words constitutes the central criterion, and departure from it is more restricted. Rationalist literalism, by contrast, accepts the authority of apparent meaning but allows departure from the initial meaning and the adoption of an allegorical interpretation when reliable rational, transmitted, or historical evidence is present. The comparative analysis also shows that literalism in all three domains has been shaped by their particular historical contexts, epistemological foundations, and exegetical controversies, and therefore cannot be regarded as a uniform or homogeneous trend. متون مقدس در ادیان ابراهیمی به‌عنوان متون مرکزی برای فهم اراده الهی در چارچوب ادیان ابراهیمی شناخته می‌شوند و تاریخ تفاسیر دینی شاهد تنوع قابل‌توجهی در روش‌های تفسیر این متون است. در تاریخ تفاسیر قرآن و عهدین، مکاتب تفسیری گوناگونی ظهور کرده‌اند که هر کدام با زبانی و روشی خاص به فهم آیات پرداخته‌اند که از ﯾﮏ ﺳﻮ، ﻫﺮ ﮐﺪام در ﺑﺴﺘﺮ و رﯾﺸﻪﻫﺎ و ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و از دﯾﮕﺮ ﺳﻮ، ﻫﺮ ﯾﮏ از آﻧﻬـﺎ، آﺛـﺎر ﺗﺄﺛﯿﺮات ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺣﻮزه اﻧﺪﯾﺸﮥ اﺳﻼﻣﯽ و اهل کتاب ﺑﺮ ﺟﺎی ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳـﺖ. پژوهه حاضر به بررسی و مقایسه دقیق روش تفسیری با تأکید بر سه محور کلیدی می‌پردازد: 1) التزام به ظواهر آیات ؛ 2) نقش منابع و گرایش‌ها در تقویت یا تضعیف تفسیرهای ظاهری؛ و 3) پیامدهای این رویکردها برای فهم مشترک میان مسلمانان، یهودیان و مسیحیان. از طریق مرور مکاتب مختلف و تحلیل نمونه‌های متون تفسیری، ظاهرگرایی به‌عنوان رویکردی که بر قراردادهای لفظی و استدلال‌های عقلانی مبتنی است، ارزیابی می‌شود. نتیجه‌ها نشان می‌دهند که تفاسیر ظاهرگرایانه اگرچه گستره‌ای وسیع را پوشش می‌دهند، اما غالباً به عمق مفاهیم توجه کمتری دارند. همچنین، با مقایسه رویکردهای مسلمانان و گرایش‌های مسیحی و یهودی نسبت به قرآن و عهدین، تفاوت‌ها و تشابه‌های تفسیری نمایان می‌شود و به درک هم‌سویی‌ها و تفاوت‌های میان ادیان کمک می‌کند.

https://qb.qurabi.ir/article_741758_2b2fabc498333e06f560746f6fb95803.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 Sacred Narratives: The Boundary of Altruism and Self-Interest داستان گویی در کتب مقدس: بررسی مرز ایثار و خودخواهی 741764 10.22034/qb.2026.2088185.1075 FA محمود نوری استادیار، دانشگاه خاتم، تهران، ایران. 0000-0003-3579-1503 نادیا مفتونی استاد فلسفه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-7251-2027 Journal Article 2026 05 07 Are altruism and self-interest truly opposites, or can they align within a redefined self? The present paper contends that the dichotomy dissolves when we move beyond the atomistic self of neoclassical economics and adopt a fluid, relational model of identity. Drawing on sacred narratives, the Judeo-Christian command to "Love your neighbor" and the Qur'anic concept of referring others over oneself, and a randomized experiment with 252 Iranians, we demonstrate that self-interest is shaped by how the self is defined. Biblical parables expand the self to include strangers, while Islamic narratives redefine it within a transcendent communal identity. Our experiment supports this: priming parental identity increased support for Afghan refugees by 12.5 percentage points when refugees were framed as parents.By comparison, national priming increased support by 31.2 percentage points when refugees were framed as compatriots. These findings show that self-interest is not fixed but reflects salient group identity. We conclude that altruism and self-interest are not opposing ethical stances, but two aspects of the extended self, with important implications for behavioral economics, political psychology, and migration ethics. آیا نوع‌دوستی و خودخواهی دو قطب متضادند یا می‌توانند درون بازپیکربندیِ خود همگرا شوند؟ این مقاله با نقد خودِ اتمیستیک اقتصاد نئوکلاسیک و ارائه مدلی سیال، رابطه‌ای و روایت‌محور از هویت، نشان می‌دهد که دوگانگی خودخواهی و دیگری‌مداری فرو می‌ریزد. تکیه بر دو منبع شواهد مکمل—روایت‌های مقدس یهودی-مسیحی و اسلامی و یک آزمایش رفتاری در ایران—نشان می‌دهد که درک مردم از منفعتشان، به تعریفشان از «خود» وابسته است. فرمان «همسایه‌ات را چون خویشتن خویش دوست بدار» و تمثیل سامری نیکوکار، الگوی گسترش افقیِ خود به سوی غریبان و حتی دشمنان را ارائه می‌دهند. مفهوم قرآنی ایثار، که در میزبان انصاری متجلی است، الگوی بازتعریف عمودیِ خود در هویتی روحانی و فراتر از نیاز مادی است. این الگوها در آزمایشی با ۲۵۲ ایرانی تأیید شدند: برجسته‌سازی هویت والدینی، حمایت از پذیرش پناهندگان را ۱۲/۵ درصد و برجسته‌سازی هویت ملی، این حمایت را ۳۱/۲ درصد افزایش داد—اما تنها هنگامی که چارچوب پرسش با آن هویت همخوانی داشت. این یافته‌ها ثابت می‌کنند که منفعت‌خواهی صفتی ثابت، بلکه بروزی وابسته‌به‌زمینه از هویت گروهیِ برجسته است. مقاله نتیجه می‌گیرد که نوع‌دوستی و خودخواهی دو روی یک پدیده‌اند: خودِ گسترش‌یافته یا بازتعریف‌شده، با پیامدهایی عمیق برای اقتصاد رفتاری، روان‌شناسی سیاسی و اخلاق مهاجرت.

https://qb.qurabi.ir/article_741764_0e14f69fc22dff501e2c2830f5c437dc.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 The Semantic Network of Magic: A Structuralist Re‑reading of the Qur’an in the Horizon of Jewish Texts شبکۀ معنایی سحر: بازخوانی ساخت‌گرای قرآن در افق متون یهودی 741838 10.22034/qb.2026.2089001.1076 FA امین شهبازی دانشجوی دکتری ادیان و مذاهب، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. فاطمه توفیقی استادیار مطالعات ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. 0000-0002-8203-062X مرتضی سلمان نژاد استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشکده معارف اسلامی و الهیات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. 0009-0003-2725-1408 Journal Article 2026 05 18 Magic represents a complex, multilayered concept in the Holy Qur’an. Semantic analysis reveals that, along the paradigmatic axis, Magic appears alongside concepts such as "Book," "Wisdom," "Qur’an," "Torah," and "Gospel." Concurrently, at the agentive level, it is associated with clusters including "The Disbelievers," "The Wrongdoers," and "The Criminals." However, intra-textual analysis alone does not elucidate the rationale for these semantic substitutions. Therefore, this article employs an inter-textual approach to Jewish texts, including the Torah, the Talmud, and inter-testament literature, to reconstruct the cultural and religious context in which the Qur’an engages with earlier traditions.By employing structural semantics in the analysis of the Qur’anic text and thematic analysis of Jewish sources, this study contends that Magic in both traditions is not an isolated term but is situated within a shared semantic network comprising three components: "Empowerment," "Wonder-production," and "Learnability." These components account for the Qur’an’s placement of Magic alongside the Book, Wisdom, and other forms of divine knowledge on the paradigmatic axis, despite its opposing evaluative status. The primary distinguishing factor within this network is the "Source of Knowledge": revelation, the Book, and prophethood originate from God and the obedient “heavenly group,” whereas the Qur'an attributes magic and divination to devils, and Jewish texts to rebellious angels and demons.Accordingly, this article shows that considering Jewish inter-texts clarifies the logic behind Qur’anic semantic substitutions. While the Qur’an shares a semantic structure with the Jewish tradition in distinguishing magic from miracles, it offers a critical, monotheistic reinterpretation by defining Magic as "Non-divine, competing knowledge that confers power." سحر در قرآن کریم مفهومی چندلایه است. تحلیل معناشناسی سحر در قرآن نشان می‌دهد سحر در محور جانشینی در کنار مفاهیمی چون «کتاب»، «حکمت»، «قرآن»، «تورات» و «انجیل» قرار می‌گیرد و در سطح فاعلی با خوشه‌هایی مانند «الکافرون، الظالمون، المجرمون» پیوند می‌یابد. اما تحلیل درون‌متنی قرآن منطق این جانشین‌های معنایی را توضیح نمی‌دهد. از این‌رو، مقاله با رویکردی بینامتنی به متون یهودی (تورات، تلمود و ادبیات بین‌العهدینی) می‌پردازد تا افق فرهنگی–دینی‌ای را بازسازی کند که قرآن در آن با سنت‌های پیشین وارد گفت‌وگو می‌شود.بر پایۀ ترکیب معناشناسی ساختگرا در متن قرآن و تحلیل مضمون در متون یهودی، استدلال می‌کنیم که سحر در هر دو سنت واژه‌ای منفرد نیست و در شبکه‌ای مشترک از سه مؤلفۀ معنایی تعریف می‌شود: «قدرت‌بخشی»، «شگفت‌آفرینی» و «تعلیم‌پذیری». این مؤلفه‌ها توضیح می‌دهند که چرا در قرآن سحر در محور جانشینی در کنار کتاب، حکمت و دیگر معارف الهی قرار می‌گیرد، هرچند از حیث ارزشی در قطب مقابل آن‌هاست. مؤلفۀ تمایزبخش در این شبکه «منشأ معرفت» است: در یکسو، وحی، کتاب و نبوت که از خدا و «گروه آسمانی» مطیع او سرچشمه می‌گیرند؛ و در سوی دیگر، سحر و کهانت که در قرآن به شیاطین و در متون یهودی به فرشتگان عاصی و دیوان نسبت داده اند. بدین‌سان، مقاله نشان می‌دهد که توجه به بینامتن‌های یهودی به درک منطق جانشین‌های قرآنی کمک می‌کند و قرآن در تمایز سحر از معجزه، با وجود اشتراک ساختار معنایی با سنت یهودی، خوانشی انتقادی و توحیدی ارائه می‌کند و جایگاه سحر را به‌عنوان «معرفت قدرت‌بخش غیرالهیِ رقیب وحی» بازتعریف می‌کند.

https://qb.qurabi.ir/article_741838_f0a5d71045c1aeb4f00f5c980d17e62d.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 The Role of the Old Testament in Understanding the Nature of David's Error in the Quran نقش عهد عتیق در فهم چیستی خطای داود در قرآن 741839 10.22034/qb.2026.2097063.1088 FA روح الله نجفی دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Journal Article 2026 08 09 Surah Ṣād in the Holy Qur’an recounts a judgment made by David, followed by a report of his error and subsequent repentance. In this judgment, an individual possessing ninety-nine ewes and desiring his brother’s single ewe is identified as an oppressor. Two principal interpretations have been advanced regarding the nature of David’s error. The first holds that David judged in favor of the complainant solely on his statement, without hearing the accused's defense. Support for this interpretation is found in the surrounding verses, which, after describing David’s error, instruct him to judge among people with justice. The second interpretation, informed by the narrative’s antecedent in the Old Testament, views the reference to "The single ewe to be added to the many ewes" as an allusion to David himself. In the Old Testament, David, despite having many wives, took the wife of Uriah the Hittite, and the prophet Nathan, through a parable similar to that in the Qur’an, made David aware of his transgression. This study argues that, regardless of the antecedent, the first interpretation is decisive; however, the antecedent narrative shapes the audience’s interpretive framework and should not be disregarded. قرآن کریم در سوره صاد، پس از یادکرد یک داوری از داود، از خطا و آمرزش خواهی وی خبر داده است. در داوری داود، آن کس که نود و نه گوسفند ماده دارد و خواهان یگانه ماده گوسفند برادر خود است، ستم‌کار معرفی شده است. در مقام فهم چیستی خطای داود، دو وجه مطرح است. نخست آن که وی به صرف شنیدن سخن شاکی، او را محق دانست، بی آن که دفاع متهم را بشنود. شاهد این وجه، سیاق آیات است که پس از بیان خطای داود، او را سفارش می کند که میان مردمان به حق داوری کند. وجه دیگر با تکیه بر پیشینه قصه در عهد عتیق، ذکر «ماده گوسفند ضمیمه شونده به گوسفندان بسیار» را تعریض به داود می داند. بر وفق عهد عتیق، داود که زنان بسیار داشت، زن «اوریای حِتّی» را از آن خود کرد و ناتان نبیّ با تمثیلی مشابه تمثیل قرآن، وی را به خطایش متنبه ساخت. تحقیق حاضر نشان می دهد که با قطع نظر از پیشینه قصه، وجه نخست تعین دارد اما پیشینه قصه، عهد ذهنی مخاطبان را می‌سازد و نادیده انگاری آن ناروا جلوه می‌کند.

https://qb.qurabi.ir/article_741839_61f0fddb5748aafc6ff5272ca1b163db.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 A Comparative Analysis of the Ethical and Meaning-Making Functions of Eschatological Teachings in Judaism, Christianity, and Islam تحلیل تطبیقی کارکردهای اخلاقی-معنابخش آموزه‌های اخروی در یهودیت، مسیحیت و اسلام» 742118 10.22034/qb.2026.2105770.1096 FA روشنک کاظمی مقدم دانشجوی دکتری ادیان و مذاهب، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. 0009-0005-3207-7509 محمود واعظی استادیار، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-4445-6806 محمدتقی انصاری پور استاد ادیان و مذاهب، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. 0009-0005-8192-3855 Journal Article 2026 09 12 Death, loss, suffering, and affliction are fundamental concerns that, in religious traditions, are connected with the meaning of life, justice, moral responsibility, and the relationship between humanity and God. This descriptive, analytical, and comparative study examines the meaning-making functions of teachings on death, the afterlife, affliction, judgment, reward, and punishment in Judaism, Christianity, and Islam, drawing on the Bible, the Qur’an, and exegetical works. The findings show that in all three traditions, death is understood as more than a biological event: it is associated with responsibility, hope, and humanity’s ultimate destiny, although conceptions of resurrection, judgment, and the relationship between this world and the hereafter differ. In Judaism, historical diversity in conceptions of death and the prominence of covenant, law, and this-worldly justice are significant; in Christianity, eternal life is linked to the mission of Jesus Christ; and in Islam, death is understood in the horizon of return to God, the "Barzakh," reckoning, divine mercy, and repentance. The study emphasizes that suffering and affliction are not necessarily definitive punishments for sin, and that a responsible interpretation of them requires empathy, seeking treatment, and striving for justice. Teachings on judgment and punishment, moreover, are linked not only to moral admonition but also to mercy, repentance, and responsibility toward others. The article’s contribution lies in its integrated analysis of this conceptual network and its distinction among three levels: sacred text, religious interpretation, and functional analysis. مرگ، فقدان، رنج و ابتلاء از مسائل بنیادی‌اند که در سنت‌های دینی با معنای زندگی، عدالت، مسئولیت اخلاقی و رابطۀ انسان با خدا پیوند دارند. این پژوهشِ توصیفی ـ تحلیلی و تطبیقی، کارکردهای معنابخش آموزه‌های مرگ، حیات پس از مرگ، ابتلاء، داوری، پاداش و کیفر را در یهودیت، مسیحیت و اسلام (بر پایۀ کتاب مقدس، قرآن کریم و تفاسیر) بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد در هر سه سنت، مرگ فراتر از رخدادی زیستی و پیوندخورده با مسئولیت، امید و سرنوشت نهایی انسان است؛ هرچند تلقی از رستاخیز، داوری و نسبت دنیا و آخرت متفاوت است. در یهودیت، تنوع تاریخیِ تلقی از مرگ و برجستگی عهد، شریعت و عدالت این‌جهانی اهمیت دارد؛ در مسیحیت، حیات جاودان با رسالت عیسی مسیح پیوند می‌یابد؛ و در اسلام، مرگ در افق بازگشت به خدا، برزخ، حسابرسی، رحمت و توبه فهم می‌شود. پژوهش تأکید دارد که رنج و ابتلاء لزوماً کیفر قطعی گناه نیست و خوانش مسئولانۀ آن‌ها مستلزم همدلی، درمان‌جویی و عدالت‌خواهی است. آموزه‌های داوری و کیفر نیز افزون بر هشدار اخلاقی، با رحمت، توبه و مسئولیت نسبت به دیگری پیوند دارند. نوآوری مقاله در تحلیل پیوستۀ این شبکۀ مفهومی و تفکیک سه سطحِ متن مقدس، تفسیر دینی و تحلیل کارکردی است.

https://qb.qurabi.ir/article_742118_b69529e176171d88a9d38dcff03c9a1e.pdf

انجمن علمی قرآن و عهدین ایران پژوهش نامه قرآن و عهدین 3060-7035 3 1 2026 08 23 A Comparative Analysis of the Educational Implications of the Semantics of Revelation in the Holy Qur’an and the Old Testament تحلیل تطبیقی دلالت‌های تربیتی معناشناسی وحی در قرآن کریم و عهد عتیق 742419 10.22034/qb.2026.2097611.1089 FA عیسی علیزاده منامن استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 0000-0002-4531-2521 Journal Article 2026 08 15 In the Abrahamic religions, revelation is not merely a channel for transmitting doctrinal propositions; rather, it constitutes a form of guiding relationship between God and human beings. Consequently, each sacred text’s conception of revelation plays a significant role in determining the foundations and methods of religious education. The present study aims to reconstruct and compare the semantic network of revelation in the Holy Qur’an and the Old Testament and to derive its educational implications. The research adopts a qualitative, analytical-comparative methodology. The primary data were extracted from the two sacred texts and examined through an analysis of key lexical items, syntagmatic and paradigmatic relations, and a comparison of seven components: "Source, content, mode of communication, intermediary, recipient, addressee, and purpose." The findings indicate that, in the Qur’an, the association of revelation with speech, word, descent, impartation, reception, recitation, and proclamation forms a verbal-revelatory-guiding pattern. In the Old Testament, the evident co-occurrence of appearing, seeing, knowing, speech, vision, historical event, and covenant highlights a revelatory-historical-covenantal pattern. Both patterns agree on the divine source of guidance, the human being as recipient, and the connection between knowledge and practical response. However, the Qur’an places greater emphasis on understanding, reasoning, proclamation, and individual and collective responsibility. Conversely, the Old Testament emphasizes narrative, collective memory, covenantal identity, and historical faithfulness. Therefore, revelation-based education should balance epistemic authority with learner agency, instruction with dialogue, knowledge with action, and individual experience with collective memory. The study's innovation is the presentation of a traceable chain from textual evidence to educational implications, evaluated in relation to specialized literature on religious education. وحی در ادیان ابراهیمی صرفاً مجرای انتقال گزاره‌های اعتقادی نیست، بلکه نوعی رابطه هدایت‌گر میان خداوند و انسان را صورت‌بندی می‌کند و ازاین‌رو، تلقی هر متن مقدس از وحی در تعیین مبانی و روش‌های تربیت دینی مؤثر است. پژوهش حاضر با هدف بازسازی و مقایسه شبکه معنایی وحی در قرآن کریم و عهد عتیق و استنتاج دلالت‌های تربیتی آن انجام شده است. روش پژوهش، کیفی و تحلیلی ـ تطبیقی است. داده‌های اصلی از دو متن مقدس استخراج و با تحلیل واژگان محوری، روابط هم‌نشینی و جانشینی و مقایسه هفت مؤلفه «مبدأ، محتوا، شیوه ارتباط، واسطه، دریافت‌کننده، مخاطب و غایت» بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد در قرآن، پیوند «وحی» با قول، کلام، نزول، القا، تلقی، تلاوت و ابلاغ، الگویی گفتاری ـ تنزیلی ـ هدایتی می‌سازد؛ در عهد عتیق، هم‌پیوندی آشکارشدن، دیدن، شناختن، کلام، رؤیا، رخداد تاریخی و عهد، الگویی آشکارساز ـ تاریخی ـ عهدی را برجسته می‌کند. هر دو الگو بر مبدأ الهی هدایت، مخاطب‌بودن انسان و پیوند معرفت با پاسخ عملی اتفاق دارند، اما در قرآن، فهم، تعقل، ابلاغ و مسئولیت فردی ـ جمعی و در عهد عتیق، روایت، حافظه جمعی، هویت عهدی و وفاداری تاریخی برجسته‌تر است. بر این مبنا، تربیت وحی‌بنیاد باید میان اقتدار معرفتی و عاملیت متربی، تعلیم و گفت‌وگو، معرفت و عمل، و تجربه فردی و حافظه جمعی توازن برقرار کند. نوآوری پژوهش، ارائه زنجیره‌ای قابل ردیابی از داده متنی تا دلالت تربیتی و سنجش آن با ادبیات تخصصی تربیت دینی است.

https://qb.qurabi.ir/article_742419_7238696aae32d335310ac063ea29a06a.pdf