نشریه پژوهش نامه قرآن و عهدین در زمینه مباحث اخلاقی و قانونی پژوهش از اصول و ضوابط کمیته اخلاق بین المللی نشر (COPE) پیروی می کند .
وظایف اخلاقی و قانونی نویسندگان:
- نویسنده باید در پژوهش خود از هر نوع رفتار غیر اخلاقی پژوهشی از قبیل: ارسال مجدد مقاله خود یا بخشی از آن که پیشتر در نشریات داخلی یا خارجی به چاپ رسیده است، جعل داده ها، تحریف داده ها، سرقت علمی، بهره گیری از تلاش ها و آثار دیگران برای انجام پژوهش و ذکر نام خود به عنوان نویسنده، پرهیز کند.
- اگر نویسندهای در هر مرحله (قبل از انتشار یا بعد از انتشار مقاله) متوجه اشتباه یا بی دقتی مهمی در اثر خود شود، موظف است مراتب را سریعاً به مسئولان مجله اطلاع دهد. سپس در فرایند تصحیح و اصلاح مقاله ارسالی همکاری نمایند.
- برای رعایت محرمانه بودن فرایند ارزیابی، نویسندگان باید در مقاله از ارائه هر گونه اطلاعاتی که منجر به شناخته شدن آنها شود، پرهیز کنند.
- نویسنده مسئول باید همزمان با ثبت مقاله، اسامی و اطلاعات همه نویسندگان همکار را نیز در سامانه ثبت کند. بعد از پذیرش مقاله به هیچ وجه امکان تغییر اسامی نویسندگان، ترتیب نویسندگان و نویسنده مسئول امکان پذیر نمی باشد.
- فهرست نویسندگان باید مشتمل بر نویسندگانی باشد که همکاری عمده ای در روند نگارش مقاله داشته اند.
- نویسندگان، مسئول محتوای مقاله خود هستند. بنابراین آنها باید نظرات خود را به دقت، درک و ارزیابی کنند. مقاله همچنین باید حاوی منابع و اطلاعات کافی باشد تا سایر محققین بتوانند به مجموعه داده های مشابه دسترسی داشته باشند و مطالعات بعدی را انجام دهند.
- مقاله باید از هر نوع تبعیض نژادی، قومی، جنسیتی و سیاسی عاری باشد.
وظایف اخلاقی و قانونی داوران:
- داوران باید با بررسی محتوایی و کیفی مقاله، به سردبیر و اعضای هیأت تحریریه در پذیرش یا رد مقاله کمک نموده و با اعمال اصلاحیه بر روی مقالات نویسندگان، در ارتقای سطح کیفی مقاله و نشریه سهیم باشند.
- داور می بایست بلافاصله پس از بررسی خلاصه مقاله، سردبیر نشریه را از تصمیم خود در مورد پذیرش یا عدم پذیرش داوری مطلع نماید. در صورت پذیرش داوری، مقاله را در زمان مقرر داوری کند.
- اگر مقاله خارج از حوزه تخصص داور است، باید از پذیرش آن برای داوری پرهیز نماید.
- داوران باید محرمانه بودن فرآیند ارزیابی را با افشا نکردن اطلاعات مقاله در حین و بعد از فرآیند داوری حفظ کنند.
- داوران باید مقالات را به صورت عینی، بی طرف و عادلانه ارزیابی کنند و از جهتگیریهای شخصی در توصیهها و قضاوتهای خود اجتناب ورزند. داوری مقاله باید مستند بر اسناد علمی و مبتنی بر دلایل کافی باشد. همچنین بدون دخالت دادن مسائل قومی، ملی، نژادی، سیاسی، مذهبی و جنسیتی باشد.
- داوران موظفاند منابعی را که نویسنده به آنها ارجاع داده شناسایی و بررسی نمایند. داوران موظفاند درصورت مشاهده هر گونه شباهت یا همپوشانی بین اثر ارسالی و مقالهای دیگر، مراتب را به سردبیر اطلاع دهند.
- داوران نباید از اطلاعات یا ایدههایی که در فرایند ارزیابی به دست آوردهاند، برای منافع شخصی استفاده نمایند.
- داوران در صورت آگاهی از هویت نویسنده، نباید بدون اجازه سردبیر مستقیماً وارد بحث و ارتباط با وی شوند.
- در صورتی که داوران متوجه شدند مقاله برای نشریه دیگری ارسال شده است یا اینکه مقاله برگرفته از آثار چاپ شده یا چاپ نشده دیگران است، باید سردبیر را در جریان امر قرار دهند.
- داوران نباید داوری مقاله را بدون اطلاع سردبیر، به شخص دیگری واگذار کنند.
- داوران باید از بکارگیری ادبیات توهین آمیز، خشن و غیر علمی در داوری پرهیز کنند.
- داوران اگر نتوانند در مهلت مقرر تصمیم خود را اعلام کنند، باید مراتب را به سردبیر اطلاع دهند.
وظایف اخلاقی و قانونی سردبیران:
- سردبیر مجله مسؤل اتخاذ تصمیم نهایی در مورد پذیرش یا رد مقالات ارسالی است و این امر با کمک هیأت تحریریه، با رعایت مسائل مربوط به حق کپیبرداری، سرقت علمی و همچنین صلاحدید داوران انجام میگیرد.
- سردبیر باید با برخورداری از آزادی و اختیار و با حفظ استقلال علمی، به انجام وظایف سردبیری از جمله پذیرش یا رد مقالات بپردازد و در این رابطه تحت تاثیر عوامل غیرعلمی و غیرتخصصی قرار نگیرد.
- قضاوت سردبیر در مورد مقالات، باید صرفاً براساس شایستگی علمی باشد. بنابراین، سوگیری شخصی یا در نظر گرفتن ملیت، جنسیت، مذهب و مسائل قومی، نژادی و سیاسی نباید ملاک رد یا پذیرش مقالات باشد.
- سردبیر و هیأت تحریریه نباید اطلاعات مربوط به مقاله را جز برای داوران، نویسندگان و ویراستاران افشاء کنند.
- سردبیر موظف است متناسب با عنوان هر مقاله و با توجه به زمینه تخصصی، داورانی شایسته برای مقالات انتخاب کند.
- سردبیر باید به اصلاحات پیشنهادی داوران و در مقابل، به پاسخهای مستدل و منطقی نویسندگان احترام بگذارد.
- آن بخش از مطالب مقالات ارسالی که منتشر نشدهاند، نباید در پژوهش شخصی سردبیر و یا هیأت تحریریه استفاده شوند. اطلاعات و یا ایدههای محرمانه که از طریق ارزیابی مقالات کسب شدهاند لازم است به طور محرمانه حفظ شده و برای منافع شخصی استفاده نشوند.
- سردبیر همیشه باید راهبردهایی را به منظور بالا بردن کیفیت مقالات و سطح کیفی نشریه پیشنهاد داده و اجرا کند.
- ویراستاران باید مراقب باشند که سرقت ادبی و نقض حقوق نشر در مقاله ارسال شده وجود نداشته باشد.
سرقت علمی
* مطابق کمیته اخلاق بین المللی نشر (Cope) مراد از سرقت علمی این است که نویسنده، مطالب یک اثر چاپ شده یا نشده (مقاله، کتاب، پایان نامه و ...) را بدون اجازه و بدون استناد به منبع اصلی، به عنوان تحقیق جدید و اصیل ارائه کرده باشد.
** نشریه پژوهش نامه قرآن و عهدین تلاش دارد تا از هر نوع سرقت علمی در مقالات پیشگیری کند. از این رو همه مقالات، قبل از مرحله داوری، مشابهت یابی می شوند. در صورتی که مشخص شود در مقاله سرقت علمی صورت گرفته است، مقاله رد می شود.
*** اگر بعد از انتشار مقاله مشخص شد نویسنده ای مرتکب سرقت علمی شده است مقاله از روی سایت مجله برداشته شده و هیأت تحریریه در جریان قرار می گیرند.
