پژوهش نامه قرآن و عهدین

پژوهش نامه قرآن و عهدین

شباهت عهدین به روایات اسلامی از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین نقوی 1
لاله افتخاری 2
1 دانشیار گروه ادیان مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، قم، ایران.
2 استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
10.22034/qb.2024.2036059.1011
چکیده
قرآن از طرفی تورات و انجیل فعلی یعنی عهدین را تصدیق فی‌الجمله می‌کند و از طرفی، آن را دارای نواقصی می‌داند. از آیات قرآن برمی‌آید که عهدین حذفیات و اضافاتی دارد. این بیان قرآن با آنچه تاریخ عهدین است مطابقت دارد و قرآن سخن مطابق با واقع گفته است. یعنی عهدین از طرفی الهی است ولی بشری شده است و نواقصی دارد. قرآن اوصافی دارد منحصر بفرد نظیر بیان و تبیان، مبارک، حکیم و مهیمن بودن که آن را فراتر از هر کتابی قرار داده و همه کتاب‌ها را به آن محتاج کرده است. بر این اساس همه کتاب‌ها برای اصلاح و کامل شدن خود، محتاج هستند که محتوای خود را بر قرآن عرضه کنند. این مواجهه قرآن با عهدین شبیه مواجهه قرآن با روایات اسلامی است. گرچه این دیدگاه از طرف نگارنده در قالب مقاله و کتاب پیش از این ارائه شده است ولی در این نوشتار با روش توصیفی – تحلیلی و با تقریر و استدلالی جدید این دیدگاه اثبات شده است.
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم
تورات و انجیل
عهدین
روایات اسلامی
تصدیق
عرضه بر قرآن
  1. قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله مکارم شیرازی.
  2. نهج البلاغه، ترجمۀ صبحی صالح.
  3. کتاب مقدس، ترجمۀ قدیم از انتشارات ایلام.
  4. آنترمن، اَلن، باورها و آیین‌های یهودی، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، 1391.
  5. ابن سینا، حسین بن عبدالله، رسالة اضحویة فی امر المعاد، بدون ذکر مشخصات.
  6. ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌طالب، دار الاضواء، بیروت، ‏‎۱۴۰۵ق.
  7. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، مکتب الاعلام الاسلامی، قم، ‎۱۴۰۴ق.
  8. اپوکریفای عهد عتیق،‌ ترجمۀ عباس رسول‌زاده و جواد باغبانی، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، قم، 1383.
  9. اسپینوزا، باروخ، «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه»، ترجمۀ علی‌رضا آل‌بویه، هفت آسمان، ش1، بهار 1378.
  10. بلاغی، محمدجواد، الهدی الی دین المصطفی، ترجمۀ سیداحمد صفایی، انتشارات آفاق، تهران، 1360.
  11. تنی، مریل سی.، معرفی عهد جدید، ترجمۀ ط. میکائلیان، حیات ابدی، تهران، 1362.
  12. توفیقی، حسین، آشنایی با ادیان بزرگ، انتشارات سمت، تهران، 1379.
  13. جوادی آملی، عبدالله، نزاهت قرآن از تحریف، اسراء، قم، 1389.
  14. خلیل الرحمن الهندی، رحمة الله، اظهار الحق، مکتبة الثقافة الدینیه، [بی‌جا]، [بی‌تا].
  15. دورانت، ویل، تاریخ تمدن، ترجمۀ احمد آرام، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران، 1370.
  16. دیب، سهیل، التوراة بین الوثنیة و التوحید، دار النفائس، بیروت، 1985م.
  17. وان وورست، رابرت ای.، مسیحیت از لابه‌لای متون، ترجمۀ جواد باغبانی و عباس رسول‌زاده، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، قم، 1384.
  18. رابرتسون، آرچیبالد، عیسی: اسطوره یا تاریخ؟، ترجمۀ حسین توفیقی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، قم، 1378.
  19. رازی، فخرالدین، التفسیر الکبیر، دار الکتب العلمیه، بیروت، 1411ق.
  20. سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم، «عهد جدید: تاریخ نگارش و نویسندگان»، هفت آسمان، ش3 و 4، پاییز و زمستان 1378.
  21. ــــــــــــــــــــــــــــــــ ، (الف) «کتب اپوکریفایی عهد قدیم»، فصلنامۀ هفت آسمان، ش5، بهار 1379.
  22. ــــــــــــــــــــــــــــــــ ، (ب) «نقادی کتاب مقدس»، هفت آسمان، ش8، زمستان 1379.
  23. شاله، فلیسین، تاریخ مختصر ادیان بزرگ، ترجمه با اضافات و ملحقات از منوچهر خدایار محبی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران‌، 1346.
  24. شولتز، ساموئل، عهد عتیق سخن می‌گوید، ترجمۀ مهرداد فاتحی، شورای کلیساهای جماعت ربانی، [بی‌جا]، [بی‌تا].
  25. طباطبایی، سیدمحمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1390ق.
  26. العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، المطبعة العلمیه، تهران، 1380ق.
  27. قرقسانی، یعقوب، کتاب الانوار و المراقب، به اهتمام لئون نموی (Leon Nemoy)، Newyork: the Alexander Kohut Memorial Fondaition، 1939م.
  28. کلاپرمن، ژیلبرت، تاریخ قوم یهود، ترجمه مسعود همتی، گنج دانش ایران، تهران، 1349.
  29. الکلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، [بی‌تا].
  30. کیوپیت، دان، دریای ایمان، ترجمۀ حسن کامشاد، طرح نو، تهران،
  31. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1403ق.
  32. محمدیان، بهرام و دیگران، دایرةالمعارف کتاب مقدس، ‌ نشر روز نو، تهران،1380.
  33. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، مرکز نشر آثار علامه مصطفوی، تهران، 1385.
  34. معرفت، محمدهادی، صیانة القرآن من التحریف، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، 1413ق.
  35. میلر، و. م.، تاریخ کلیسای قدیم، ترجمۀ علی نخستین، حیات ابدی، تهران، 1981م.
  36. میشل، توماس، کلام مسیحی، ترجمه حسین توفیقی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1381.
  37. نقوی، حسین، «بررسی تطبیقی ویژگی‌های نوشتاری کتاب مقدس و قرآن کریم»، معرفت ادیان، شماره 1، زمستان 1388، ص 9 ـ 42.
  38. نقوی، حسین، «تدوین تورات و انجیل از دیدگاه آیات قرآن»، معرفت ادیان، شماره 9، زمستان 1390، ص 5-24
  39. نقوی، حسین، عرضه تورات و انجیل بر قرآن، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، 1401.
  40. نقوی، حسین، «تشابه ادیان توحیدی؛ تحریف کتاب مقدس و تحریف قرآن»، معرفت ادیان، شماره 19، ص7-25، 1393.
  41. ویر، رابرت، جهان مذهبی: ادیان در جوامع امروز، ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، 1374.
  42. هوردرن، ویلیام، راهنمای الهیات پروتستان، ترجمۀ طاطه‌وس میکائلیان، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، 1368.
  43. Altmann, Alexander, "Articles of Faith", in: Encyclopedia Judaica, 1996, v.3, p.655.
  44. Barclay, William, Introducing the Bible, New York, Abingdon Press, 1972.
  45. Charlesworth, James H., "Apocrypha and Pseudepigrapha", in: The Encyclopedia of Religion, 1993, v.2, p.174.
  46. Loewenstamm, Ayala & John Macdonald, "Pentateuch, Smaritan", in: Encyclopedia Judaica, 1996, v.13, p.264-268.
  47. Lofmark, Karl, What is the Bible? London, Rationalist Press, 1990.
  48. Sarna, Nahum M., "Hebrew Scriptures", in: The Encyclopedia of Religion, New York, Macmillan Publishing Company, 1993, v.2, p.155.
  49. Schniedwind, William M., How the Bible became a book, New York, Cambridge, 2005.