پژوهش نامه قرآن و عهدین

پژوهش نامه قرآن و عهدین

مقایسه تطبیقی فریضه نماز در اسلام و یهودیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علیرضا کاوند 1
سید محمد اسماعیلی 2
1 دانشیار، دانشکده علوم قرآنی تهران، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، تهران، ایران.
2 استادیار، دانشکده علوم قرآنی قم، دانشگاه علوم و معارف قرآن، قم، ایران.
10.22034/qb.2025.2072230.1054
چکیده
نماز از ارکان دین اسلام بوده و هدف این پژوهش معرفی نماز در یهودیت و اسلام، مقایسه میان آن‌ها و بیان وجوه تشابه و تفاوت است. در این پژوهش از روش توصیفی-استقرایی استفاده شده و متون تورات که به ویژگی‌های نماز در یهودیت اشاره دارند، بررسی شده است. همچنین، آنچه امروزه در میان یهودیان در مورد نماز رایج است، گردآوری و با ویژگی‌های نماز در دین اسلام مقایسه شده است. نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد که نماز در یهودیت، مشروعیت خود را از کتاب مقدس دریافت نمی‌کند، بلکه در طول زمان دستخوش تغییر شده و همچنان قابل تغییر است. همچنین، شکل نماز در یهودیت با شکل نماز در اسلام تفاوت دارد؛ در اسلام، نماز شامل قیام، رکوع، سجود، طهارت و قبله است، در حالی که در یهودیت هیچ شکل ثابتی برای نماز وجود ندارد. اگرچه رکوع در میان یهودیان رایج‌تر است، اما این امر کاملاً اختیاری است و شرطی مانند طهارت قبل از نماز  که در اسلام ضروری است در یهودیت وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها
نماز
یهودیت
اسلام
رکوع
سجود
  1. قرآن کریم.
  2. إبراهیم عبد الرزاق طه، السعید. التشریع فی الیهودیة والنصرانیة والإسلام، رسالة دکتری، دانشگاه الأزهر، دانشکده أصول الدین، غیر منشوره، 1985م.
  3. ابن فوزان، صالح. الملخص الفقهی، ریاض: دار العاصمة، الطبعة الأولى، 1423هـ.
  4. ابن کثیر، إسماعیل بن عمر. تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: سامی بن محمد سلامة، ریاض: دار طیبة، 1999م.
  5. ابن منظور، محمد بن مکرم. لسان العرب، بیروت: دار صادر، الطبعة الأولى. بی تا
  6. ابن نجیم الحنفی، زین الدین. البحر الرائق، بیروت: دار المعرفة.
  7. ابوعبید قاسم بن سلام، غریب الحدیث، دار الکتاب العربی – بیروت – چاپ اول 1396، تحقیق: د. محمد عبد المعید خان
  8. الباش، حسن. القرآن و التوراة: أین یتفقان وأین یختلفان، دمشق: دار قتیبة، الطبعة الثانیة، 2002م.
  9. البخاری، محمد بن إسماعیل أبو عبدالله. صحیح البخاری (الجامع الصحیح المختصر)، بیروت: دار ابن کثیر، الیمامة، الطبعة الثالثة، 1407هـ - 1987م، تحقیق وتعلیق: د. مصطفى دیب البغا.
  10. البهوتی، منصور بن یونس. الروض المربع شرح زاد المستنقع، بیروت: دار الفکر.
  11. بیهقی، ابو بکر احمد بن حسین، شعب الإیمان، ریاض: مکتبة الرشد، 1423ق
  12. التفسیر التطبیقی للکتاب المقدس، ترجمه و گردآوری: شرکة ماستر میدیا، قاهره: عمارة الجزائر، 1997م.
  13. حسن ظاظا. الفکر الدینی الإسرائیلی، قاهره: مرکز البحوث والدراسات العربیة، 1971م.
  14. حلی، حسن بن یوسف، تذکره الفقهاء، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1414ق
  15. حمودة، محمود. التبیان فی الفرق والأدیان، عمان: مؤسسة الوراق، 2001م.
  16. درویش، هدى. الصلاة فی الشرائع القدیمة والرسائل السماویة، قاهره: عین للدراسات والبحوث، الطبعة الأولى، 2006م.
  17. الرومی، فهد. الصلاة فی القرآن الکریم، ریاض: رئاسة إدارات البحوث العلمیة والإفتاء والدعوة والإرشاد، 1989م.
  18. الساموک، سعدون. موسوعة الأدیان، عمان: دار وائل، الطبعة الأولى، 2006م.
  19. السحمرانی، أسعد. من الیهودیة إلى الصهیونیة: الفکر الدینی الیهودی فی خدمة المشروع السیاسی الصهیونی، بیروت: دار النفائس، الطبعة الثانیة، 2000م.
  20. سعدون الساموک. مقارنة الأدیان، عمان: دار وائل، 2004م.
  21. شلبی، احمد، مقارنة الأدیان: الیهودیة، قاهره: مکتبه النهضه المصریه، 1988م
  22. شیخ صدوق، محمد بن علی بن حسین، من لایحضره الفقیه، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1413ق
  23. طبارة، عفیف عبد الفتاح. روح الدین الإسلامی، بیروت: دار العلم للملایین، الطبعة الثامنة والعشرون، 1993م.
  24. طبارة، عفیف عبد الفتاح. روح الصلاة فی الإسلام، بیروت: دار العلم للملایین، الطبعة الثامنة، 1978م.
  25. طعیمة، صابر. التراث الإسرائیلی فی العهد القدیم، بیروت: دار الجیل، 1979م.
  26. عبد الله الفرحان، راشد. الأدیان المعاصرة، لیبی: جمعیة الدعوة الإسلامیة العالمیة، الطبعة الثانیة، 1985م.
  27. عطایی اصفهانی، کیفیت نماز از دیدگاه شیعه و اهل سنت، قم: امیر العلم وابسته به دفتر آیت الله فاضل لنکرانی، 1386ش
  28. الکتاب المقدس، ترجمه و گردآوری: شرکة ماستر میدیا، قاهره: عمارة الجزائر، 1997م.
  29. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1403ق
  30. محمود، عبد الحلیم. العبادة: أحکام وأسرار، قاهره: دار غریب، 1998م.
  31. المرداوی، علاء الدین أبی الحسن علی بن سلیمان. الإنصاف فی معرفة الراجح من الخلاف، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، الطبعة الأولى، 1419ق
  32. مسلم بن الحجاج بن مسلم القشیری النیسابوری أبو الحسین. الجامع الصحیح (صحیح مسلم)، بیروت: دار الجیل و دار الآفاق الجدیدة. بی تا
  33. المسیری، عبد الوهاب. موسوعة الیهود والیهودیة والصهیونیة، قاهره: دار الشروق، 1999م.
  34. موحی، عبد الرزاق. العبادات فی الأدیان السماویة، دمشق: دار الأوائل، الطبعة الأولى، 2001م
  35. موحی، عبد الرزاق. موسوعة الأدیان والمعتقدات القدیمة (الأحکام الشرعیة)، اردن: دار المناهل، الطبعة الأولى، 2002م.
  36. الندوی، أبو الحسن علی الحسنی، الأرکان الأربعة (الصلاة، الزکاة، الصوم، الحج)، دمشق: دار القلم، 2006م
  37. همّو، عبد المجید. الیهودیة بعد عزراء، دمشق: دار الأوائل، الطبعة الأولى، 2003م