پژوهش نامه قرآن و عهدین

پژوهش نامه قرآن و عهدین

معیار تحقق پیامدها و کاربست آن در اعتبارسنجی گزارش‌های معجزات حضرت عیسی(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه مطالعات تطبیقی، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.
10.22034/qb.2026.2085753.1072
چکیده
معجزات حضرت عیسی (ع) از محوری‌ترین باورهای مسیحی است که به طور گسترده در اناجیل بازتاب یافته، و قرآن کریم نیز بر آن صحه گذاشته است. اثبات تاریخی این معجزات نه‌تنها بر اصالت نبوت این پیامبر (ص)، بلکه بر درستی ادعای قرآن نیز تأثیرگذار است. محققان پیشین، معیارهای مختلفی برای بررسی تاریخی بودن این معجزات مورد توجه قرار داده‌اند. نوشتار پیش رو بر پایه داده‌های کتابخانه‌ای و روش تحلیل تاریخی، ضمن معرفی «معیار تحقق پیامدها» برای بررسی گزارش‌های تاریخی، از آن برای اعتبارسنجی گزارش‌های معجزات حضرت عیسی (ع) به کار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تقریباً همه پیامدهای متصور برای بروز معجزاتی علنی و گسترده توسط عیسی (ع) را می‌توان نشان داد: استناد به معجزات توسط او و پیروانش؛ تاثیر بر شاهدان معجزات، پیروان و دشمنان؛ درخواست‌ها و مراجعات مکرر؛ شکل‌گیری صفت یا لقب؛ غلوّ؛ شکل‌گیری مراسمات؛ نامگذاری؛ تبرّک‌جستن؛ بازتاب معجزات در متن مقدس آن دین، قدیمی‌ترین متون مسیحی و همچنین منابع بیرونی (غیرمسیحی).
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
کتاب مقدس. ترجمه قدیم. انجمن کتاب مقدس.
‏سبحانى، جعفر. (1413 ق‏). الإلهیات على هدى الکتاب و السنه و العقل (چ 3). قم: المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه.
شبلنجی، م. ح. (بی‌تا). نور الأبصار فی مناقب آل بیت النبی المختار. القاهرة: المکتبة التوفیقیة.
الکلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق. (1407 ق ). الکافی (چ 4). دارالکتب الإسلامیة، تهران‏.
Achtemeier, P. J. (1972). The origin and function of the pre-Marcan miracle catenae. Journal of Biblical Literature, 91(2), 198–221.
Aune, D. E. (1980). Magic in Early Christianity. In H. Temporini & W. Haase (Eds.), Aufstieg und Niedergang der römischen Welt II/23.2: Religion (Vorkonstantinisches Christentum: Verhältnis zu römischem Staat und heidnischer Religion, Fortsetzung) (pp. 1507-1558). Berlin & Boston: De Gruyter.
Bousset, Wilhelm, Kyrios Christos, Nashville/New York: Abingdon, 1970, German original 1913.
Braun, H. (1969). Jesus von Nazareth. Der Mann und seine Zeit. Stuttgart: Kreuz Verlag. (English trans. Jesus of Nazareth: The Man and His Time, Philadelphia: Fortress Press, 1979)
Bultmann, R. (1921). Die Geschichte der synoptischen Tradition. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.
Bultmann, R. (1926). Jesus. Tübingen: J. C. B. Mohr (Paul Siebeck). (English trans. Jesus and the Word, L. P. Smith & E. H. Lantero, New York, NY: Charles Scribner’s Sons, 1958)
Bultmann, R. (1948–1953). Theologie des Neuen Testaments (2 Bde.). Tübingen: J. C. B. Mohr (Paul Siebeck). (English trans. Theology of the New Testament, K. Grobel, 2 vols., London: SCM Press, 1952/1955)
Conzelmann, H. (1959). Die Religion in Geschichte und Gegenwart (3rd ed.). Tübingen: J. C. B. Mohr (Paul Siebeck). (English trans. J. Reumann, Jesus, Philadelphia: Fortress Press, 1973)
Craig, W. L. (1986). The problem of miracles: A historical and philosophical perspective. In D. Wenham & C. Blomberg (Eds.), Gospel Perspectives VI: The Miracles of Jesus (pp. 9-40). Sheffield, England: JSOT Press.
Crossan, J. D. (1991). The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant. T. & T. Clark.
Dibelius, M. (1919). Die Formgeschichte des Evangeliums. Tübingen: J. C. B. Mohr (Paul Siebeck).
Ehrman, B. D., & Pleše, Z. (2011). The apocryphal gospels: Texts and translations. New York, NY: Oxford University Press.
Elliott, J. K. (1993). The apocryphal New Testament: A collection of apocryphal Christian literature in an English translation. Oxford: Clarendon Press.
Eusebius of Caesarea. (1926). Ecclesiastical History (Vol. I–II; K. Lake, Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press (Loeb Classical Library).
Holmes, M. W. (Ed.). (2007). The Apostolic Fathers: Greek Texts and English Translations (3rd ed.). Grand Rapids, MI: Baker Academic.
Jefferson, Thomas, The Life and Morals of Jesus of Nazareth (Washington, DC: Government Printing Office, 1904).
Josephus. (1965). Jewish antiquities, books XVIII–XIX (L. H. Feldman, Trans.). Harvard University Press. (Loeb Classical Library 433)
Justin Martyr. (1885). First Apology; Dialogue with Trypho. In A. Roberts & J. Donaldson (Eds.), Ante-Nicene Fathers (Vol. 1). Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co.
Justin Martyr. (1948). Dialogue with Trypho (T. B. Falls, Trans.). Christian Heritage.
Meier, J. P. (1991). A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus, Vol. 1. Doubleday.
Meier, John P. (1994). A Marginal Jew. Rethinking the Historical Jesus. Vol. 2: Mentor, Message, and Miracles (The Anchor Bible Reference Library), New York (Doubleday).
Mitchell, Stephen, The Gospel According to Jesus. A New Translation and Guide to His Essential Teaching for Believers and Unbelievers (New York: HarperCollins, 1991).
Origen. (1885). Contra Celsum. In A. Roberts & J. Donaldson (Eds.), Ante-Nicene Fathers (Vol. 4). Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co.
Roberts, A., & Donaldson, J. (Eds.). (1885). Ante-Nicene Fathers. Vols. 1–10. Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co.
Schäfer, P. (2007). Jesus in the Talmud. Princeton University Press.
Tertullian. (1885). Apologeticus. In A. Roberts & J. Donaldson (Eds.), Ante-Nicene Fathers (Vol. 3). Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co.
Tertullian. (1885b). De Spectaculis. In A. Roberts & J. Donaldson (Eds.), Ante-Nicene Fathers (Vol. 3). Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co.
The Holy Bible, New Revised Standard Version. (1989). New York: National Council of Churches.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 خرداد 1405