هفت آسمان: تبارشناسی کیهان‌شناختی در قرآن کریم و عهدین با رویکرد تطبیقی

انصاف, هادی; قاسم نژاد, زهرا; افتخاری, لاله

doi:10.22034/qb.2026.2080163.1063

هفت آسمان: تبارشناسی کیهان‌شناختی در قرآن کریم و عهدین با رویکرد تطبیقی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

هادی انصاف ¹

زهرا قاسم نژاد ²

لاله افتخاری ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

² دانشیار دانشکده علوم قرآن و حدیث، الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

³ استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

10.22034/qb.2026.2080163.1063

چکیده

بررسی ساختار کیهان‌شناختی در متون مقدس همواره یکی از موضوعات بنیادین در مطالعات الهیاتی و بینامتنی بوده است. این تحقیق با هدف تحلیل مفهوم «هفت آسمان» در قرآن کریم و مقایسه آن با اشارات موجود در عهدین، به بررسی بنیان‌های معرفتی و تفسیری این اصطلاح می‌پردازد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، با تکیه بر تحلیل محتوای آیات قرآن و نصوص عهدین و مراجعه به تفاسیر معتبر شیعه، سنی و کتب الهیات تطبیقی انجام شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه مفهوم آسمان و کثرت آن در هر دو سنت ابراهیمی مطرح است، قرآن کریم با دقت و جزئیات بیشتری به توصیف «هفت آسمان» پرداخته و آن را به عنوان یک ساختار منظم و لایه‌لایه در آفرینش الهی معرفی می‌کند که با نگاه‌های علمی و نجومی قرون متاخر، از منظر نمادین و یا ساختاری، قابل تأمل و تفسیرهای عمیق‌تر است، در حالی که عهدین به طور مستقیم به عدد هفت اشاره صریحی ندارند، اما اشاراتی به چندین طبقه آسمانی در متون آنها وجود دارد که زمینه را برای تفاسیر مشابه فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

"کیهان‌شناسی تطبیقی

پدیدارشناسی دین

هرمنوتیک

الهیات کیهانی

نمادشناسی عدد هفت"